หลายท่านอาจมีข้อสงสัยว่าทำไมต้องตรวจ ? ฉันก็แข็งแรงดี อ๊ะ อ๊ะ... คิดอย่างนี้เข้าข่ายประมาทค่ะ ทราบหรือไม่ว่าภาวะกระดูกพรุนเป็นภัยเงียบที่น่ากลัว หากไม่เตรียมรับมือเสียแต่วันนี้ปล่อยทิ้งไว้อาจสายจนเกินเยียวยา
กระดูกพรุนเป็นภาวะที่มวลหรือความหนาแน่นของเนื้อกระดูกลดน้อยลงทำให้กระดูกเปราะบางแตกหักได้ง่าย ซึ่งตามปกติมวลกระดูกของคนเพิ่มมากขึ้นเรื่อย ๆ จากวัยเด็กจนถึงวัยผู้ใหญ่อายุประมาณ 30-35 ปี
จากนั้นมวลกระดูกจะค่อย ๆ ลดลงเรื่อย ๆ แต่จะลดลงอย่างมากในผู้หญิงวัยหมดประจำเดือน เนื่องจากการขาดฮอร์โมนเพศทำให้อัตราการสูญเสียเนื้อเยื่อกระดูกเพิ่มมากกว่าปกติถึง 10 เท่า
จริง ๆ แล้วภาวะนี้ป้องกันได้ โดยการสะสมมวลกระดูกในปริมาณมากตั้งแต่ในวัยหนุ่มสาว เมื่อถึงเวลาที่มวลกระดูกลดลงอย่างช้า ๆ ตามอายุก็จะมีมวลกระดูกเหลืออยู่มากพอ
ซึ่งการเสริมสร้างมวลกระดูกทำได้โดย
- ทานอาหารที่มีแคลเซียมสูง (เช่น นม ผักใบเขียว ปลาตัวเล็กตัวน้อย) ให้เพียงพอ
- หมั่นออกกำลังกายอย่างสม่ำเสมอ
- หลีกเลี่ยงปัจจัยเสี่ยงต่าง ๆ เช่น ดื่มสุรา สูบบุหรี่
- ไม่ควรทานยาสเตียรอยด์หรือยาชุดเป็นประจำ ฯลฯ
ส่วนหญิงวัยหมดประจำเดือนสามารถชะลออัตราการลดลงของมวลกระดูกได้ด้วยการปฏิบัติอย่างเดียวกัน ร่วมกับการรับประทานยาเสริมกระดูกหรือฮอร์โมนเพศหญิง
แต่ถึงจะปฏิบัติอย่างที่ว่าแล้วก็อย่าเพิ่งวางใจยิ่งใครที่ไม่เคยดูแลสุขภาพมาแต่ต้น ยิ่งต้องระวัง เพราะภาวะกระดูกพรุนแทบไม่มีอาการบ่งบอกให้ทราบเลยว่าเป็นโรคนี้อยู่ จะทราบได้ก็จากการตรวจวัดหาปริมาณ เนื้อกระดูก (Bone mineral density) ด้วยเครื่องตรวจวัดมวลกระดูกเท่านั้น
ซึ่งข้อมูลที่ได้จากการตรวจวัด จะทำให้ทราบความเสี่ยงในการเกิดกระดูกหักของบุคคลหนึ่ง ๆ ทำนองเดียวกับผลการวัดคอเลสเตอรอลในเลือด ที่จะบอกถึงอัตราเสี่ยงการเกิดภาวะหัวใจล้มเหลว เปรียบเทียบแบบนี้คงจะพอมองเห็นภาพนะคะ
เมื่อทราบถึงอัตราเสี่ยงในการเกิดภาวะกระดูกพรุน เราก็สามารถป้องกันตัวได้แต่เนิ่น ๆ ด้วยการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมบางอย่างที่จะช่วยลดอัตราเสี่ยงนี้ โดยแพทย์จะเป็นผู้แนะนำวิธีที่เหมาะสมให้ เช่น การออกกำลังกาย เพิ่มปริมาณอาหารที่มีแคลเซียมสูง การรักษาด้วยฮอร์โมน หรือยาบางตัว เป็นต้น
ฉะนั้น รีบใส่ใจดูแลสุขภาพของกระดูกนับแต่บัดนี้สุภาษิตที่ว่า "ช้า ๆ ได้พร้าเล่มงาม" เห็นจะใช้ไม่ได้กับกรณีนี้ค่ะ
|
